حسين مير حيدر
409
معارف گياهى ( فارسى )
يك زيتون و طعم آن كمى شيرين و لعابى و داراى بوى ضعيفى است و داراى يك هسته مىباشد . تكثير درخت عناب از طريق كاشتن بذر و يا قلمه و يا پاجوش آن انجام مىشود و چون اين درخت خيلى پاجوش مىدهد ، بهطورى كه همه ساله براى حفظ تعادل گياهى لازم مىشود كه پاجوش آن را قطع كرد و پاى درخت را تميز نمود ، بنابراين معمولترين و سريعترين راه تكثير آن استفاده از پاجوش است كه رشد سريعترى نيز خواهد داشت . اگر به دلايل بررسىهاى ژنتيكى براى يافتن انواع جديد و نه به قصد توليد زراعى ، نظر به كاشت هستهء ميوهء آن باشد بهتر است قشر سخت خارجى هسته را بهطورى كه آسيبى به مغز آن نرسد شكسته و مغز آن را بكارند . معمولا تخم دو سال پس از كاشت جوانه مىزند . پاجوش را در اوايل يا در اواخر پاييز برحسب اقليمهاى مختلفه مىتوان كاشت . درخت عناب را ممكن است با فواصل 6 * 6 متر كاشت و چون رشد آن خيلى كند است در فواصل درختان عناب مىتوان درختان ميوه سريع الرشد و با عمر كوتاه كاشت تا در چند سال اول كه هنوز عناب به سن بهرهبردارى نرسيده از ميوههاى آن درختان استفاده نمود . بديهى است در اين قبيل موارد بايد درختانى انتخاب نمود كه از نظر مراقبتهاى زراعى با عناب تعارض نداشته باشند و موجب اختلال در رشد و نمو عنابها نشوند . چون درخت عناب تقريبا از آخرين درختهايى است كه شكوفه و برگ مىكند ( در خرداد و تير ) بنابراين در مناطق برّى از خطر سرمازدگى مصون است . درخت عناب معمولا در سنين 20 - 15 سالگى به حد اكثر باردهى مىرسد . عناب را اگر بخواهند تازه مصرف نمايند بايد به محض اينكه شروع به قرمز شدن نمود آن را چيده و مصرف نمود و در صورتى كه خشك آن مورد نظر باشد بايد صبر كنند تا ميوه كاملا روى درخت برسد و پس از آن بچينند . درخت عناب بومى مناطق گرمسير است . در شمال افريقا ، جنوب اروپا ، نواحى مديترانهاى و مناطق معتدل آسيا مىرويد . در ايران در سواحل بحر خزر و دامنه نيلكوه در مينودشت ، كوكلان گرگان ، در كردستان و سردشت ، در لرستان و بختيارى و در الموت و خراسان و بلوچستان و كرمان بهطور خودرو مىرويد . در بندرعباس با نام محلى كندر » شناخته مىشود . تركيبات شيميايى در هستهء عناب آلكالوئيد وجود ندارد . روغن آن داراى اولئيك اسيد ، لينولئيك